Gala wręczenia Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” | 10.10.2026

Wydarzenie odbywa się za zaproszeniami. Pula bezpłatnych wejściówek dostępna w kasie domu kultury. 

JADWIGA monodram Agnieszki Przepiórskiej;  tekst: Piotr Rowicki, reżyseria: Anna Gryszkówna, muzyka: Piotr Skotnicki, scenografia i kostiumy: Matylda Kotlińska, choreografia: Karolina Kraczkowska, światło: Michał Głaszczka

Gdyby szukać jednego słowa, który można spróbować opisać życie Jadwigi Stańczakowej, byłoby to słowo: cień.

Utrata wzroku, wejście w cień. Cień ojca. Cień żydowskiego pochodzenia.

Cień getta. Cień utraconego brata i przyjaciół. Cień Mirona Białoszewskiego. Cień depresji.

Tym jednym słowem nie da się jednak opisać całego życia. Bo droga ociemniałej Jadwigi Stańczakowej to też niewyobrażalna, mozolna i często beznadziejna walka o wyjście z cienia.

Z każdego cienia. Do jasności. Do własnej twórczości, do własnego ja, do samostanowienia, samoakceptacji i decydowania o swoim losie. O losie kobiety, matki, babki, dziennikarki i poetki.

Sama o sobie mówiła: „ja ślepak”. I jako jedna z pierwszych odważyła się pisać o utracie wzroku i depresji, tak jak jeszcze nikt wtedy nie pisał.

Monodram w wykonaniu Agnieszki Przepiórskiej, nie jest opowieścią o życiu zapomnianej, chorej poetki, którą literaturoznawcy zaszufladkowali jaką, „tę od Mirona”.

To poetycka podróż o kobiecie odważnej, dzielnej, twardej i wrażliwej jednocześnie, o szerokich horyzontach i zainteresowaniach, widzącej dużo więcej i dalej, niż większość, którym wydawało się, że z ich wzrokiem wszystko w porządku.

To jazda bez trzymanki, na latającym dywanie, do gwiazd, do barw, do zieleni.

Agnieszka Przepiórska: To nie jest rola w klasycznym sensie, nie tylko próbuję grać Jadwigę, próbuję zbliżyć się do jej wewnętrznego świata, do sposobu w jaki doświadczała rzeczywistości: ludzi, poezji, ciszy. Staram się przybliżyć do jej zmysłu widzenia poprzez słowa, dźwięki, obecność. Dla mnie Jadwiga była poetką, która słyszała świat tak głęboko i w takich tonacjach, że sama próba zbliżenia się do tego odczucia mnie porusza.

Nie chcę jej „odgrywać”. Nie chcę tworzyć postaci. Szukam doświadczenia – prawdziwego, czułego spotkania z tym, co mogło być w niej. Z tą ciszą, którą w sobie niosła. Z tą odwagą bycia sobą. To ogromne wyzwanie, ale jeszcze większy zaszczyt, że mogę nieść tę historię. Historię niezwykłej kobiety.